ỨNG DỤNG CỦA GELATIN TRONG PHÁP Y: THU HỒI VÂN TAY, DNA VÀ XÁC ĐỊNH TRÌNH TỰ DẤU VẾT

Miếng nâng gelatin (gelatin lifter) từ lâu đã được sử dụng trong pháp y để thu giữ các dấu vết trên bề mặt. Tuy nhiên, những nghiên cứu gần đây cho thấy vật liệu này còn có tiềm năng phục vụ nhiều mục đích hơn: hỗ trợ thu hồi vật chất tế bào chứa DNA cùng với chi tiết đường vân, đồng thời giúp xác định dấu vân tay xuất hiện trước hay sau chữ in trên các tài liệu nghi vấn. 

1: Gelatin giúp thu thập cả DNA và dấu vân tay 

Dấu vân tay ẩn (dấu vân tay khó quan sát bằng mắt thường) có thể chứa dầu, mồ hôi và các tế bào da mang DNA. Tuy nhiên, việc thu thập hai loại thông tin này bằng phương pháp truyền thống thường gặp một số hạn chế. 

Dùng tăm bông có thể thu được vật chất tế bào phục vụ phân tích DNA, nhưng thao tác quét trên bề mặt tạo ra ma sát, từ đó có thể làm thay đổi hoặc ảnh hưởng đến chi tiết đường vân - các đường lồi, rãnh tạo nên đặc điểm riêng của dấu vân tay. 

Ngược lại, nếu hiện dấu vân tay trước bằng bột hoặc hóa chất chuyên dụng, quá trình xử lý có thể ảnh hưởng đến việc thu hồi DNA sau đó. 

Vì vậy, các nhà nghiên cứu đang quan tâm đến thu hồi kép (dual recovery) - phương pháp khai thác cả vật chất phục vụ phân tích DNA và thông tin đường vân từ cùng một dấu vết. Với miếng nâng gelatin (gelatin lifter), lớp gel mềm có thể tiếp xúc sát với bề mặt và thu giữ vật chất tế bào mà không cần thao tác chà xát mạnh lên dấu vết. 

Miếng nâng Gelatin (Gelatin lifter) cho khả năng thu hồi tốt hơn băng keo giấy 

Nghiên cứu của Kwok và cộng sự (2023) đã so sánh khả năng thu hồi vật chất tế bào từ dấu vân tay của hai loại vật liệu: miếng nâng gelatin (gelatin lifter) và băng keo giấy (masking tape). 

Sau khi thu hồi dấu vết, các nhà nghiên cứu sử dụng Diamond™ Nucleic Acid Dye (thuốc nhuộm phát huỳnh quang dùng để đánh dấu axit nucleic) nhằm làm nổi bật vật chất chứa axit nucleic trong mẫu. Các mẫu sau đó được chụp bằng hệ thống DCS® 5 và phân tích hình ảnh bằng phần mềm ImageJ. Nhờ tín hiệu huỳnh quang tạo ra từ thuốc nhuộm, nhóm nghiên cứu có thể quan sát và định lượng tương đối lượng vật chất được thu hồi trên mỗi loại vật liệu. 

Kết quả cho thấy miếng nâng gelatin thu hồi được nhiều vật chất chứa axit nucleic hơn so với băng keo giấy trong điều kiện thử nghiệm. Một trong những nguyên nhân được đề xuất là băng keo giấy có cấu trúc xốp (porous), khiến thuốc nhuộm có thể thấm vào vật liệu và làm giảm khả năng quan sát các tín hiệu huỳnh quang. Trong khi đó, bề mặt gelatin phù hợp hơn cho việc giữ và quan sát vật chất được thu hồi. 

Đáng chú ý, lượng vật chất được ghi nhận trên miếng nâng gelatin không thay đổi đáng kể giữa các dấu vân tay có thời gian lưu giữ khác nhau, bao gồm cả những dấu đã được để lại trong khoảng 1 tháng. Kết quả này cho thấy miếng nâng gelatin có tiềm năng thu hồi vật chất tế bào từ cả những dấu vân tay không còn mới. 

2:Gelatin giúp xác định dấu vân tay có trước hay sau chữ in 

Trong giám định tài liệu, một câu hỏi quan trọng là: Dấu vân tay đã có trên giấy trước khi tài liệu được in, hay người đó chạm vào giấy sau khi chữ đã được in? 

Để tìm câu trả lời, nghiên cứu của King và cộng sự (2022) đã kết hợp miếng nâng gelatin trắng (gelatin lifter) với hệ thống RECOVER - thiết bị chuyên dụng giúp làm hiện dấu vân tay trên bề mặt gelatin. Sau khi dấu vân tay được chuyển lên miếng gelatin, hệ thống RECOVER sẽ làm nổi bật những phần có dấu vết. Từ hình ảnh thu được, các nhà nghiên cứu có thể quan sát mối quan hệ giữa dấu vân tay và phần chữ in, qua đó xác định dấu vết nào xuất hiện trước. 

Nếu tài liệu được in trước rồi mới có người chạm vào, dấu vân tay sẽ nằm trên lớp chữ in. Khi được thu bằng miếng nâng gelatin, dấu vân tay có thể được làm hiện rõ, cho thấy vân tay xuất hiện sau khi tài liệu đã được in. 

Nếu một người chạm vào giấy trước khi tài liệu được in, lớp chữ sẽ nằm đè lên dấu vân tay. Khi thu dấu bằng gelatin, những phần bị chữ in che phủ có thể tạo thành các khoảng trống (gaps), qua đó cho thấy vân tay đã xuất hiện trước khi tài liệu được in. 

Nhờ sự khác biệt này, các nhà nghiên cứu có thể xác định thứ tự hình thành giữa dấu vân tay và chữ in, cung cấp thêm thông tin cho quá trình giám định tài liệu. 

Kết luận 

Từ một vật liệu quen thuộc, gelatin đang được nghiên cứu cho nhiều ứng dụng mới trong khoa học pháp y. Với dấu vân tay, miếng nâng gelatin (gelatin lifter) có thể giúp thu hồi vật chất tế bào chứa DNA, đồng thời giữ lại thông tin về đường vân từ cùng một dấu vết. Trong giám định tài liệu, gelatin còn có thể kết hợp với hệ thống RECOVER để hỗ trợ xác định dấu vân tay xuất hiện trước hay sau chữ in. Các kết quả hiện nay vẫn cần được nghiên cứu thêm trên nhiều loại mẫu và điều kiện thực tế. Tuy nhiên, những phát hiện này cho thấy gelatin có tiềm năng trở thành một công cụ hữu ích trong quá trình thu thập và phân tích dấu vết. 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Về GREENIFI GELATIN:                     

Chúng tôi tự hào cung cấp gelatin từ da trâu, bò dạng bột với độ bloom từ 180 đến 250 và độ mesh từ 8 đến 20, được sản xuất hoàn toàn tại Việt Nam. Sản phẩm Greenifi Gelatin đáp ứng đầy đủ các chứng chỉ: GMP, ISO 22000:2018, cùng COA đi kèm theo từng lô hàng, đảm bảo sự an toàn và chất lượng vượt trội.                     

Tư vấn & hỗ trợ kỹ thuật:                     

1. Hướng dẫn sử dụng: Tư vấn cách ngâm, hòa tan và sử dụng gelatin đúng kỹ thuật, hạn chế tình trạng vón cục hoặc không đông. 

2. Giải thích thông số: Hướng dẫn đọc và hiểu các chỉ số Bloom, Mesh, và những thông số kỹ thuật quan trọng. 

3. Tư vấn lựa chọn & ứng dụng: Gợi ý loại gelatin, độ Bloom và cách sử dụng phù hợp với từng sản phẩm và nhu cầu sản xuất. 

📩 Liên hệ với chúng tôi:                     

Hotline: 0819 123 366                     

Email: info@global-ifi.com.vn                      
Facebook: www.facebook.com/greenifigelatin                     

Greenifi Gelatin – Nguyên liệu xanh cho cuộc sống khỏe mạnh!